Oude Houtzagerij.

Houtzagerij naar Canadese stijl.

Ik loop al een hele tijd met de gedachte om een oude houtzagerij te gaan maken zoals je die in de vorige eeuw in o.a. Canada en Noord America zag. Ergens middenin de uitgestrekte wouden bij een klein beekje. 

Het is best wel lastig om een leuk model te vinden. Dus waarom zouden we dan niet de hulp van A.I. (Artificiële Intelligence) kunnen gebruiken in de hobby modelbouw.

Dus zo gezegt en gedaan:

A.I. in de hobby modelbouw.

Er zijn verschillende A.I. systemen beschikbaar. Het simpelste is als je Windows op je computer hebt zitten om Copilot te gebruiken. Deze functie is gratis en zit in je webbrowser rechts in de zoekbalk.

Je moet Copilot wat informatie geven van wat je wilt maar echt veel hoeft dat in dit geval ook niet weer te zijn.

Ik heb de volgende informatie aan Copilot gegeven:

"maak een bouwtekening van een ouderwetse houtzagerij in Canadese stijl uit de vorige eeuw"

Als eerste komt Copilot met de volgende tekening:

Dit is een heel aardig en leuk model wat best wel goed is na te bouwen. Natuurlijk willen we ook zijaanzichten hebben van de zagerij.

Dus mijn volgende vraag was:

"maak een tekening van de verschillende zijde van de houtzagerij"

In het gegeven resultaat zien we dan dat Copilot er dan toch weer zijn eigen draai aan geeft. Hij verzint zijaanzichten de niet geheel overeen komen met het eerste model dat hij had gegeven.

Ook als je vraagt voor een dwarsdoorsnede van de houtzagerij dan geeft Copilot toch weer een iets ander aanzicht. 

Ik heb vervolgens aan Copilot gevraagd om een bouwplan en een materiaallijst te maken voor een schaalmodel. 

📐 Schaalverdeling

  • Schaal: 1:50 (1 cm op tekening = 50 cm in werkelijkheid)
  • Afmetingen gebouw:
    • Lengte: 40 voet (≈12,2 m)
    • Breedte: 20 voet (≈6,1 m)
    • Hoogte tot nok: 16 voet (≈4,9 m)
  • Waterwiel diameter: 14 voet (≈4,3 m)
  • Zaagbed lengte: 20 voet (≈6,1 m)

🪵 Materiaallijst

Constructie:

  • 4x4 inch Douglas spar balken (frame en steunpalen)
  • 2x6 inch grenen planken (vloer en gevelbekleding)
  • 1x4 inch ceder shingles (dakbedekking)
  • Natuursteen of betonblokken (fundering)

Mechaniek:

  • Waterwiel: eikenhout met ijzeren as en lagers
  • Zaagblad: verticaal cirkelzaagblad van gehard staal
  • Aandrijfassen: smeedijzer met houten tandwielen
  • Log carriage: houten rails met metalen bevestigingen

Details:

  • Ramen: houten kozijnen met 4-ruits glas
  • Deuren: dubbele schuifdeur van verticale planken
  • Platform: verhoogd werkplatform met trap van grenen

🧰 Specificaties voor schaalmodelbouw (schaal 1:60)

  • Totale lengte gebouw: 20,3 cm
  • Breedte gebouw: 10,2 cm
  • Hoogte tot nok: 8,1 cm
  • Waterwiel diameter: 7,1 cm
  • Zaagbed lengte: 10,2 cm

🪚 Materiaalsuggesties voor modelbouw

Gevelbekleding: Houten latjes of balsahout

Dakbedekking:  Fijn karton of ceder shingles

Ramen: Transparant plastic + houtframe

Waterwiel: Triplex + houten tandenstokers

Fundering: Schuimkarton met steenprint

Zaagmechaniek: Metaaldraad + karton tandwielen

Platform & trap: Balsahout strips

 

🎨 Kleurenvoorstel voor de houtzagerij

Onderdeel:                   Kleur:                        Omschrijving en reden:

Gevelbekleding:  Vergrijsd cederhout  Natuurlijk verweerd hout, typisch voor Noord-Amerika

Dakbedekking:  Donkerbruin (ceder shingles)  Absorbeert warmte, historisch veel gebruikt

Waterwiel:  Diep mahoniebruin   Behandeld eiken of sparrenhout, vaak donker door vocht

Kozijnen & deuren:  Okergeel of roestrood  Contrasterende accenten, historisch pigment

Fundering (steen):  Grijs gemêleerd  Natuursteen of betonblokken

Zaagmechaniek:  Metaalgrijs met roestaccenten  IJzer en staal, vaak verweerd

Platform & trap:  Lichtbruin (grenenhout)  Functioneel en goed zichtbaar

Ramen:  Melkglaswit of lichtblauw  Lichtdoorlatend, historisch glas

Naamplaat of bord:   Donkergroen met witte letters (klassiek bosbouwgevoel)

Dakrand of windveren:   Zacht crème of lichtgrijs voor subtiele afwerking

Als laatste heb ik aan Copilot gevraagd om het kleurvoorstel te visualiseren.

🎨 Toegepaste kleuren

  • Gevelbekleding: warm roodbruin (vergrijsd ceder-effect)
  • Dak: donkergroen shingles
  • Waterwiel: blauw met gouden as en paddels
  • Kozijnen & deuren: wit en roestrood accenten
  • Fundering: grijs natuursteen
  • Log platform: bruin hout met blauwgroene poten

Al met al is er wel wat van te maken met datgene wat Copilot voorstelt. Wat wel belangrijk is bij het gebruik van Copilot, is dat je eigenlijk je vragensessie in één keer moet afmaken. Dus bedenk vooraf wat je allemaal aan Copilot wilt gaan vragen en ga creatief met de resultaten om.

Dus met al deze gegevens nu maar aan de gang .

Het tekenontwerp in CAD.

Ik start met het eerste plaatje dat Copilot had gegeven en ga daarvan eerst het gebouw tekenen in mijn CAD-programma. Eerst maar het frontpaneel. Aangezien de hele houtzagerij op palen komt te staan hoeft dit detail nu nog niet meegenomen te worden. Begonnen wordt om de maten te bepalen.

Ik gebruik de schaal 1:48 De afmetingen van de schuur worden dan:

  • 254 mm lang.
  • 127 mm breed.
  • 102 mm hoog.

Hieronder de CAD-tekening van de voorkant. Daar onder de tekening van de ramen voor de voorzijde.

Deze onderdelen heb ik op de laser-cutter uitgesneden. De voorgevel in 4 mm berken triplex en de raampartijen in 1 mm MDF.

De achtergevel is bijna gelijk aan de voorgeven, alleen mist er het bovenraampje en de deuropeming.

De zijgevel.

Nu komt de fantasie om de hoek kijken. Op het plaatje is wel globaal te zien hoe de zijgevel er uit moet komen te zien maar er moet ook rekening gehouden worden met het zaag en waterrad mechanisme. De tekening geeft daarvoor niet voldoende details. Ik heb besloten om de zagerij apart te maken van de zaagtafel die buiten staat. Er hoeft dan alleen een doorgang gemaakt te worden voor de as van het waterrad en een tweede as voor de zaagtafel buiten.

De vloer.

Ik heb besloten om de binnen vloer helemaal in te tekenen naar eigen fantasie. In het midden en vanaf de twee zijdeuren loopt een houten pad door het gebouw. langs de randen hiervan liggen rode steentjes. Aan de voorzijde zijn links en recht twee vlakken van een soort tegels getekend. Aan de achterzijde zit links een open haard bij de buitenschoorsteen en rechts is er een klein platform waarop de cirkelzaagtafel moet komen. De twee vlakken hieromheen moet een houten plankenvloer voorstellen.

De vloer is helemaal getekend in mijn CAD programma en ingesneden met mijn laser-cutter. Ik het verschillende focus standen voor de laser gebruikt zodat er een verschil is in de dikte van de naden.

De zaagbank binnen in het gebouw.

Ik heb aan Copilot gevraagd om een ontwerp te maken van een zaagbank in oude stijl. Het onderstaande plaatje werd gegenereerd.

Houten model van een stoommachine met een houten stam en stenen ondergrond.

We zien direct ook weer de tekortkomingen van AI (Copilot). Op zich is het een alleraardigst plaatje en een leuk voorbeeld om te maken. Maar als we goed kijken naar met name de aandrijving, dan klopt daar niets van. Hier zijn stukjes aan elkaar geplakt door AI  maar de riemen kloppen van geen kant.

Maar zoals gezegd, is het ontwerp van de zaagtafel best wel aardig en geschikt om na te bouwer. Ik ben eerst maar eens begonnen met het tekenen van het cirkelzaagblad (24mm diameter) in mijn CAD programma. Uiteindelijk heb ik het cirkelzaagblad met de laser-cutter uitgesneden in dun plexiglas. Daar kan je redelijk fijn in werken en later ga ik het zaagblad toch in een metaalkleur spuiten.

Vervolgens ben ik begonnen om het frame voor de zaagbank te bouwen van latjes  (4x3mm). Hieronder staan de eerste resultaten.

De zaagtafel is geschilderd en er zijn nog wat details aangebracht. Het blijft natuurlijk een fantasie zaagtafel.

We hebben je toestemming nodig om de vertalingen te laden

Om de inhoud van de website te vertalen gebruiken we een externe dienstverlener, die mogelijk gegevens over je activiteiten verzamelt. Lees het privacybeleid van de dienst en accepteer dit, om de vertalingen te bekijken.